Orlando. Biografie
reżyseria
Agnieszka Błońska
premiera
25 czerwca 2022
czas trwania
ok. 90 min
scena
scena duża
W REPERTUARZE
sb 7 STYCZNIA
GODZ. 19.00
nd 8 STYCZNIA
GODZ. 17.00
wt 10 STYCZNIA
GODZ. 19.00
śr 11 STYCZNIA
GODZ. 19.00

GALERIA ZDJĘĆ

VIDEO

  • fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel  fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel
  • fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel
  • fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel fot. Magda Hueckel
  • Katarzyna Kozyra i Lulla La Polaca - Andrzej Szwan, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Agnieszka Błońska, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel od lewej: Pepe Le Puke, Filipka Rutkowska i Lulla La Polaca - Andrzej Szwan, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Olga Byrska, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Pepe Le Puke, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel
  • fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Katarzyna Kozyra, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Pepe Le Puke, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Filipka Rutkowska, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Krysia Bednarek, fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel Joanna Górska (Homework) oraz Emilia Wiśniewska i Julia Kata (Fundacja Trans-Fuzja), fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel fot. z pierwszej próby: Magda Hueckel
OBSADA
ANU CZERWIŃSKI
ANU CZERWIŃSKI
gościnnie
KAROLINA KĘDZIORA VEL WYRODNA
KAROLINA KĘDZIORA VEL WYRODNA
gościnnie – DJ set na scenie
KATARZYNA KOZYRA
KATARZYNA KOZYRA
gościnnie
PEPE LE PUKE
PEPE LE PUKE
gościnnie
LULLA LA POLACA – ANDRZEJ SZWAN
LULLA LA POLACA – ANDRZEJ SZWAN
gościnnie
FILIPKA RUTKOWSKA
FILIPKA RUTKOWSKA
gościnnie

TWÓRCY

reżyseria – Agnieszka Błońska

dramaturgia – Olga Byrska

konsultacje dramaturgiczne – Krysia Bednarek i zespół; Joanna Wichowska [R.I.P.]

teksty – Krysia Bednarek, Agnieszka Błońska, Olga Byrska, Anu Czerwiński, Lulla La Polaca, Pepe Le Puke, Filipka Rutkowska, Virginia Woolf
scenografia i kostiumy – Katarzyna Kozyra, Arek Ślesiński

wideo – Anu Czerwiński
wykonanie obiektów scenograficznych – Leopold Szewczak, Adam Daab, Bożena Zaremba, Renzo Parenti

DJ set – Karolina Kędziora vel Wyrodna

selekcja muzyki – Karolina Kędziora vel Wyrodna, Pepe Le Puke, Lulla La Polaca

reżyseria światła – Artur Sienicki

asystentka reżyserki – Krysia Bednarek

inspicjentka – Bazhena Shamovich

 

obsada – Klara Bielawka, Arkadiusz Brykalski, Anu Czerwiński (gościnnie), Karolina Kędziora vel Wyrodna (gościnnie, DJ set na scenie), Katarzyna Kozyra (gościnnie), Pepe Le Puke (gościnnie), Lulla La Polaca – Andrzej Szwan (gościnnie), Maria Robaszkiewicz, Filipka Rutkowska (gościnnie)

OPIS

„Jedna płeć jest od drugiej różna, lecz w istocie mieszają się ze sobą. W każdej ludzkiej istocie zachodzi chwiejność miedzy jedna płcią a drugą i często tylko strój pozwala zachować pozór męski bądź niewieści, a pod spodem kryje się coś wręcz przeciwnego niż na wierzchu” (Virginia Woolf, „Orlando”).

 

Mimo to, w roku 2022 politycy nadal próbują przemocą usunąć z pola widzenia osoby nieprzystające do norm: na pięć miesięcy przed inwazją na Ukrainę Władimir Putin twierdził, że transpłciowość to „prawie zbrodnia przeciwko ludzkości”, na Węgrzech obowiązuje zakaz „homoseksualnej propagandy”, a w Polsce – „strefy wolne od LGBT”.

 

Czy jednak podobne próby mogą się powieść? Spektakl, którego punktami wyjścia są powieść „Orlando” z 1928 roku oraz film na jej podstawie z 1992 roku, próbuje zmierzyć się z zakłopotaniem, niechęcią i nienawiścią wobec inności. W podróży przez wieki, życiorysy, a także doświadczenia zaproszonych do projektu artystów cispłciowych oraz określających się jako osoby trans- i niebinarne, pytamy: czy naprawdę bycie inną/innym jest tak rzadkie, jak nam się wydaje? A może każda z nas jest w jakiś sposób inna? Czy innością nie jest każda transformacja i przemiana, jaką przechodzimy w życiu?

 

Czy na pewno wiesz kim jesteś? Czy binarne podziały są odpowiedzią na dzisiejsze zagrożenia? A może w inności kryje się obietnica zabawy, rewolucji oraz… nowego, lepszego porządku i świata?

 

***

Spektakl dedykowany Joannie Wichowskiej.

***

 

Orlando to umiłowanie przemiany. 

Orlando to wartość, o którą trzeba dbać.

'To' Orlando.

Orlando to przybieranie różnych płci przy byciu cały czas tą samą osobą. 

Orlando to przeżywanie tajemnicy przemiany – i traktowanie tej przemiany jako źródła wiedzy.

Orlando to myślenie o narodzinach nowego umysłu przy pomocy starych myśli, a potem wspominanie myśli, których już nie ma.

Orlando to akceptacja utraty części siebie i gotowość na uzyskanie nowej.

Orlando to ciekawość świata.

Orlando to jednocześnie samotność wśród ludzi i znalezienie pośród nich zrozumienia.

Orlando jest wchodzeniem w nowy stan skupienia, bez znajomości praw, według których działa ten stan.

Orlando to przechodzenie na drugą stronę własnego odbicia. 

Co zostaje w człowieku po przemianie takie samo? 

 

tekst: Filipka Rutkowska

 

***

 

Spektakl rekomendowany dla widzów od 15. roku życia.

 

***

 

Transonat nad spektaklem objęła Fundacja Trans-Fuzja.



 

RECENZJE
  • Niezwykła powieść sprzed stu lat stała się pretekstem do opowiedzenia współczesnej historii o końcu binarnego świata. To zarazem udany spektakl, jak i ważny fakt społeczny: oddanie głosu i miejsca na scenie osobom spoza heteronormy, które bardzo otwarcie opowiadają o swoich przeżyciach i emocjach. Mówią o PRL-owskiej przeszłości, o dniu dzisiejszym i o jutrze, kiedy już nikt nie będzie się śmiał z queeru. Błońska zbudowała dla tej historii ciekawą ramę formalną, na pograniczu teatru, sztuk wizualnych, techno party, wykładu, performance’u, reportażu i terapii (Przemysław Gulda, Gulda Poleca, WP Książki, „Gazeta Wyborcza”)
  • Teatr pod dyrekcją Pawła Łysaka po raz kolejny udowadnia, że motto zaczerpnięte od patrona instytucji Zygmunta Hübnera „teatr, który się wtrąca”, jest jak najbardziej aktualne. Tym razem dotykamy przestrzeni związanych z płcią, ciałem, tożsamością, autoidentyfikacją, językiem i społecznym „okiem”, które określa, nazywa, pozycjonuje, dyscyplinuje, a czasami karze. (...). Do spektaklu Agnieszki Błońskiej „wprowadzają nas” ciała. To z nimi obcujemy, zanim sztuka na dobre się zacznie. Elementy imitujące ludzkie członki, wyabstrahowane, zaczerpnięte z dziecięcych zabaw (części lalki), z obszarów ekspozycyjnych, czy nawet z Wyspy Wielkanocnej – głowa Moai, to przestrzeń w której bezskutecznie (?) meandruje Katarzyna Kozyra. Współtwórczyni scenografii i kostiumów; artystka, znana z prac bardzo ściśle łączących się z cielesnością, zdrowiem, wyglądem i witalnością (...). Niemalże przez cały czas trwania spektaklu, towarzyszy nam muzyka klubowa (Karolina Kędziora vel Wyrodna za konsoletą). Pauza następuje, gdy Lulla jest gotowa do występu. Razem z Arkadiuszem Brylskim (czułym opiekunem i pomocnikiem podczas zakładania scenicznych atrybutów), wykonują utwór „Już nigdy”, Jerzego Petersburskiego i Andrzeja Wlasta. Wykonanie jest znaczące i wzruszające. To podróż sentymentalna, a jednocześnie triumf Lulli. Oto ona – drag queen, osoba queer’owa, dotychczas występująca w skromniejszym entourage’u, stoi na deskach stołecznego teatru i opowiada historię swojego życia. Sala wypełniona po brzegi. Publiczność słucha, bije brawo, entuzjastycznie reaguje; okazuje zainteresowanie, nieukrywaną sympatię; szacunek (Katarzyna Kałaska, „Informator Stolicy”)
  • Agnieszka Błońska stworzyła brawurowy spektakl w warszawskim Teatrze Powszechnym. Korzystając z ramy fabularnej powieści Virginii Woolf (1928), w którą wtopiła zwierzenia współczesnych bohaterek/ów sceny queerowej, zbudowała zachwycający show o potrzebie tolerancji, wzajemnego szacunku i wolności. Stworzenie idealnie ze sobą współpracującego zespołu aktorskiego z wykonawców o tak różnych doświadczeniach i warsztacie sprawiło, że powstał nie tylko spektakl w słusznej sprawie – opowiadający się za wolnością wyboru i prawem do ekspresji swojej seksualności, ale zarazem spektakl znakomicie skrojony. Dla osób cispłciowych ten spektakl okazał się prawdziwym przywilejem – z ogromnym taktem, delikatnością wprowadzał bowiem w nieznany im świat doznań, potrzeb i doświadczeń osób nienormatywnych. To ważny krok w stronę wzajemnego zrozumienia (Tomasz Miłkowski, AICT – sekcja polska Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych)
  • Orlando to figura dramatu uwikłania w kulturowe reguły płci, a spektakl zatytułowany „Orlando. Biografie” przedstawia ten temat z perspektywy konkretnych, wyrazistych losów postaci, które w nim występują. Całość zaaranżowana jest jako zjawisko na pograniczu teatru, performance'u, sztuk wizualnych, techno-party, terapii zbiorowej i wykładu. Poszczególne osoby dzielą się swoimi historiami funkcjonowania z innym poczuciem na temat kodu swojej płci niż przewiduje to nakaz społeczny, wszystko zestawione i przedstawione jest tak, że brzmi jak mocny wolnościowy manifest i zdarzenie społeczne. Uteatralizowanie tych historii nadaje im zaś wymiar czytelnego symbolu łatwego do odczytania także przez osoby niezorientowane w akademickich dyskursach o reprezentacji płci. Nie ma w spektaklu hierachii ważności poszczególnych losów. (...). Przedstawione na scenie losy postaci, przygotowana przez Katarzynę Kozyrę scenografia złożona z pluszowych, plastikowych części ciał, dramatyzm losów, czasem komizm jednostkowych doświadczeń wskazują wyraźnie trop, aby uświadamiać sobie, że spektrum bycia człowiekiem nie jest binarne, nie bywa jednoznaczne, bywa też zmienne w czasie, jest prądem, z którym unosi nas biologia, społeczeństwo, nakazy, role, własne samopoczucie i świadomość, że możemy przyglądać się bacznie i polemizować z tym, co jest uznawane za „oczywiste”, „naturalne” i „przyzwoite”, i mapować swoje życie po swojemu. W październiku spektakl wraca na scenę, warto, aby wam to nie umknęło (Agata Becher, blog zjedz kanapkę – catering nie-kulturalny)
  • „Orlando” jest pewnego rodzaju protestem przeciwko nietolerancji, przeciwko zwalczaniu różnorodności, i – przeciwko traktowaniu pojęcia „płeć” w kategoriach politycznych. Jest kobieta i jest mężczyzna, i basta – mówi nam telewizor. I na pewno nic poza tym? – pytają nas twórczynie i twórcy, za punkt wyjścia biorąc Virginię Woolf i jej „Orlanda” (Klara Bielawka), stawiając też pytania o świadome i nieświadome gry pozorów związane z naszymi płciami i o strategie przetrwania tych, którzy w zero-jedynkowym świecie dwóch płci zmieścić się nie umieją, albo – nie chcą. Przedsięwzięcie oglądałem z rosnącym zainteresowaniem i zupełnie mi się podobało. (...). Zwróciłbym uwagę na walory edukacyjne tego projektu. Żeby odeprzeć argument, że w Powszechnym „przekonują już przekonanych”, sugerowałbym skierować marketing na licea, jestem bowiem pewien, że „Orlando” wywoła mądrą dyskusję na nie tylko polskim, gw, pdżwr, ale kto wie – może nawet na hit-cie. Co byłoby zaiste chichotem historii… (Rafał Turowski, www.rafalturow.ski, Radio Chillizet)
  • Woolf pisała o płciowej chwiejności, o zmieszaniu płci, które nosimy w sobie. „To, co na­zy­wa­my pod­mio­to­wo­ścią, to tyl­ko bli­zna, któ­ra po­wsta­ła po wie­lo­ra­kiej róż­no­rod­no­ści te­go, czym mo­gli­by­śmy być, i któ­ra cią­gle wska­zu­je na ra­nę po tym pęknięciu” – w innym języku, wiek później, stwierdza Preciado. Spektakl „Orlando. Biografie” w reżyserii Agnieszki Błońskiej w Teatrze Powszechnym daje głos takim właśnie podmiotowościom. „Biografie” wskazują tu na mnogość wyborów zarówno obejmujących różne podmiotowości, jak i otwartych w obrębie jednej. Ich materia jest zmienna i procesualna, w żaden sposób nie mieści się w dwuwartościowej logice, fragmenty onirycznych rzeźb zaprojektowanych przez Katarzynę Kozyrę kręcą się na obrotowej scenie, są w nieustannym ruchu (prof. Iwona Kurz, dwutygodnik.com)
Teatr Powszechny
im. Zygmunta Hübnera
ul. Jana Zamoyskiego 20
03-801 Warszawa
Bilety 22 818 25 16
22 818 48 19
WSPÓŁPRACA
https://kicket.com/warszawa/teatry/teatr-powszechny,29
http://freshmail.pl/

PATRONI MEDIALNI
https://wyborcza.pl/0,0.html
https://www.tygodnikprzeglad.pl/